Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bataryaların çevreye ve insan sağlığına olan olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla kapsamlı bir yönetmelik taslağı hazırladı. Taslak, taşınabilir pillerden elektrikli araç bataryalarına kadar tüm kategorileri kapsayarak, üretimden atık yönetimine kadar yaşam döngüsünün her aşamasını yeniden düzenliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte sürdürülebilirlik, güvenlik ve etiketleme konularında yeni standartlar getirilirken, belirli batarya türleri için karbon ayak izi beyanı zorunluluğu gibi önemli yenilikler öngörülüyor.
Hazırlanan yönetmelik taslağının temel amacı, bataryaların üretiminden başlayarak atık haline gelene kadar geçen tüm süreçte çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirmek olarak belirlendi. Bu kapsamda, piyasaya sürülecek tüm bataryalar için sürdürülebilirlik, güvenlik, etiketleme ve bilgilendirme konularında yeni standartlar getiriliyor. Düzenleme; taşınabilir pillerden, araçlarda kullanılan marş-aydınlatma (SLI) bataryalarına, hafif ulaşım araçları (LMT) ve elektrikli araç bataryalarından endüstriyel bataryalara kadar piyasadaki tüm batarya türlerini kapsıyor. Ancak, ülkenin güvenlik çıkarlarıyla ilgili askeri teçhizatlar ve uzaya gönderilmek üzere tasarlanmış ekipmanlarda kullanılan bataryalar bu yönetmeliğin dışında tutulacak.
Yönetmelik taslağının en dikkat çekici maddelerinden biri, karbon ayak izi beyanı zorunluluğu oldu. Buna göre elektrikli araç bataryaları, 2 kWh üzeri kapasiteye sahip şarj edilebilir endüstriyel bataryalar ve hafif ulaşım araçları bataryaları için, her batarya modeline ve üretim tesisine özel bir karbon ayak izi beyanı hazırlanması gerekecek. Bu beyan, bataryanın üretiminden kullanım ömrü sonuna kadar olan süreçte ortaya çıkan toplam CO2 emisyonu eşdeğerini içerecek ve kamuoyu ile paylaşılacak. Uygulamanın, batarya türlerine göre kademeli olarak yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yeni düzenleme, bataryaların içeriğindeki zararlı maddelere yönelik kısıtlamaları da güncelliyor. İnsan sağlığına ve çevreye zararlı olduğu tespit edilen kimyasalların bataryalarda kullanımı sınırlandırılacak. Taslak aynı zamanda, “genişletilmiş üretici sorumluluğu” ilkesini benimseyerek, bataryayı piyasaya süren imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcı gibi tüm ekonomik işletmecilere, ürünlerinin yaşam döngüsü sonundaki atık yönetimi konusunda net sorumluluklar yüklüyor. Bu sayede atık bataryaların toplanması, işlenmesi ve geri dönüştürülmesi süreçlerinin daha etkin bir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.